Veenlust

Geplaatst: 14 juni 2014 in Uncategorized

Het Groninger Rijwielen Museum heeft er naast de unieke Rondeel
uit de stad , gevonden door charlie Poppen, 
weer een zeldzaam Gronings-rijwiel bij.
Nu is Jasper Alssema de
gelukkige vinder van deze Veenlust uit Veendam en inmiddels aan de collectie groeniger rijwielen van het museum toegevoegd. 

 

Het Veenlust rijwiel voor en na.

Het Veenlust rijwiel voor en na. Collectie museum station Kropswolde. Foto Jasper Alssema.

Veenlust van de Graaff Veendam, foto Jasper Alssema

Veenlust rijwiel. Collectie museum station Kropswolde. Foto Jasper Alssema.

 

Veenlust en Noordster  advertentie 1927. Bron,  http://www.rijwiel.net/

Veenlust en Noordster advertentie 1927.
Bron, http://www.rijwiel.net/ 

 

 

 

 

 

 

Veenlust kennen de meeste Groningers beter als het markante gebouw te Veendam die oorspronkelijk was gebouwd
voor de Wereldtentoonstelling van 1883 als Duits Restaurant, na de
tentoonstelling aangekocht en naar Veendam verscheept om als
Sociëteit dienst te gaan doen.

Veenlust was voor ‘hoge heeren’, terwijl de gewone man de
Sociëteit niet mocht betreden pas in 1929 kwam daar na uitbreiding
en verbouwing verandering in. Onder de toen nieuwe gemeentelijke
controle kwam er oa een bioscoop bij. In 1931 was dan ook de grote
parktuin van deze Sociëteit voor al de Veendammers vrij toegankelijk.

Door het in 1963 aangebouwde hotel verdween het oude
Wereldtentoonstellingsgebouw geheel uit het straatbeeld.
Ingepakt in de moderniseringsgolf.
In het jaar 2000 krijgt het Veenlustterrein na sloop, dus
ook van dit Duits restaurant, na 118 jaar een woonbestemming.
Bij de sloop in 1999 kwam dit oude  paviljoen weer even in de
schijnwerpers, evenals restanten van het met goud
gesjabloneerd behang . Het behouden van dit oude goed geconserveerde
symbool van cultuur in de Veenkolonie bleek niet haalbaar.
Om iets van de plaatselijke geschiedenis te behouden kwam er een modern
nieuw wooncomplex die door haar vorm en zwarte baksteen volgens veel
inwoners veel weg heeft van een turfstapel.

Veenlust Veendam

Sociëteit Veenlust Veendam. In de enkele zaal met torentjes stonden naast wat tafeltjes alleen twee grote biljarts .

Veenlust nu, heeft haar inspiratie volgens veel Veendammers gevonden in een veenstapel. Gebouwd door Simon Benus onder architectectuur van de Rotterdamse architect Kees Christiaanse(geboren in Veendam) hoogleraar aan de TU van Berlijn en Zurich.

veenafgraving

De Graaff Rijwielen

Toen de Sociëteit Veenlust nog een gesloten en deftige bedoening was
voerde de Graaff deze naam al op zijn rijwielen. Zo blijkt uit een advertentie
uit 1927. Dat de familie de Graaff altijd al iets  met Veenlust had blijkt
ook wel uit de levensloop van Rein de Graaff.
Doorreizende musici die na een optreden bij zijn ouders sliepen
en zich over de daar aanwezige piano ontfermde maakte van hem
geen fietsverkoper maar een Jazz pianist.
Rein zal later dus wel regelmatig optreden in dit Veendammer
theater Veenlust.
Na een krantenbericht, dat in het museum station
Kropswolde van deze Firma de graaff een Noordster te
bewonderen was, wist hij ons ook te vinden. Want hoe krijg je die
vandaag de dag nog gevonden?, zo wilde hij graag weten.
Maar in het station staat ook een oude piano, van antwoorden
kwam dus niet veel terecht. En ik moest in alle haast zoeken naar
een LP die ik ergens van hem had, voor de handtekening.
Hoe kom je aan een LP met handtekening van Rein de Graaff weet u
nu wel, Een Veenlust is weer een ander verhaal.

 

Hotel de Unie en Veenlust 

In het jaar van de Wereldtentoonstelling te Amsterdam, organiseerde
Veendam het 36e Nederlandsche Landhuishoudkundig Congres.
Hotel De Unie speelde een centrale rol tijdens de activiteiten.
Het vierdaagse congres werd groots opgezet. De tuinen achter De
Unie werden ’s avonds elektrisch verlicht,  een nieuwtje uit Parijs.

De zaalruimte in hotel De Unie bleek al snel te klein voor dit soort
evenementen.
Om evenementen van enige omvang te kunnen blijven organiseren
was er behoefte aan een grotere zaalruimte. De enige oplossing leek
het oprichten van een vereniging die zelf een zaal zou gaan exploiteren.
Het wachten was op een bouwplaats. Het centraal gelegen en op afbraak
te koop staande Hotel Everts zou worden gesloopt. Het Duits paviljoen
van de wereld tentoonstelling het latere Veenlust leek een geschikt
onderkomen op deze locatie. Aansluitend werd op 31 januari 1884
de ‘Vereeniging Sociëteit Veenlust’ opgericht.
Een van de organisatoren van de  goed bezochte tentoonstellingen
met de nieuwste technische hoogstandjes uit die dagen, waaronder dus
ook fietsen, in het nieuwe onderkomen Veenlust was R de Graaff.
In 19 I 7 werd in het grote pand van hotel de Unie de rijwiel- en
radiogroothandel R. L. de Graaff N. V. gevestigd.

 

Het rijwiel

Jasper van het Groninger rijwielen net weet de collectie
van het museum regelmatig uit te breiden en nu dus ook weer met
deze zeldzame Groninger fiets die hij opdook in Nieuw-Dordrecht.
Volgens de verkoper had hij de fiets 15-20 jaar geleden gekocht
in Meppen (Duitsland) bij de antiekwinkel van ene Günther.
Hoe een fiets met deze naam in Duisland terecht komt zal een
gelijksoortig verhaal zijn als hoe een Duits paviljoen van de
wereldtentoonstelling te Amsterdam in Veendam terecht komt.

Hieronder de informatie die Jasper tot nu toe over de fiets kon vinden:

– Ouderdom van de fiets: 1936.
– Framenummer van de fiets is: 21060
– De verschillende onderdelen zijn vernikkeld.
– De naven zijn van Fichtel & Sachs maar de achternaaf is
aangevuld met het merk Rotax.
– In de naaf staat tussen de merknamen Rotax en F&S de
aanduiding ‘P 41’. 
– Het onderste gedeelte van het achterspatbord lijkt ooit wit
te zijn geweest maar is met zwart overschilderd.
– De Veenlust fiets vertoont qua frame en framenummer
een 100% match met  het Mustang rijwiel .
(Waarschijnlijk betrok De Graaff in de dertiger jaren het frame
bij deze rijwielenfabriek te Assen en assembleerde de fiets
verder naar eigen inzicht of naar de wens van de klant.)

VRG Martijn

de Graaff Veendam

Foto van de in de negentiende eeuw gestichte Hotel “De Unie” aan het Boven-Oosterdiep 131 te Veendam, Later werd het ook wel, naar de nieuwe eigenaar, “Hotel Eerkes” genoemd. In 19 I 7 werd in dit grote pand met rechts de ingangen voor de koetsen naar de stalruimte , de rijwiel- en radiogroothandel R. L. de Graaff N. V. gevestigd.

 

 

Voormalig hotel De Unie Veendam 2009. Vanaf 1917 rijwiel- en radiogroothandel R. L. de Graaff N. V.

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s