De Groninger steenfabrieken. Expo ERICA aardewerk uit Hoogezand.

Geplaatst: 15 augustus 2015 in Uncategorized

Poster Erica.

Dit jaar is het thema van de open Monumentendag: Kunst en Ambacht.
In het museum station Kropswolde is dan een
overzicht van keramiek uit de aardewerkfabriek Erica te Hoogezand
te zien. De ruime en voor Nederland unieke collectie  van het museum
geeft een goed beeld van wat er bij de Erica in hun werkperiode van 1932
tot 1976 gemaakt is.
Speciaal hiervoor is de 1e Klas wachtkamer van het station ingeruimd met
meer dan 250 Erica objecten.

Naast Erica zijn er ook objecten van aardewerkfabriek
 ADCO Ruischerbrug
en CONFIDO te Harkstede te bewonderen.
.
.
.
Erica tentoonstelling, Een deel uit de museumcollectie zoals die in de eersteklas
wachtkamer van het station Kropswolde te zien is op de monumentendagen in 2015.

Geschiedenis bedrijf:
Keramiek- en Aardewerkfabriek Erica te Hoogezand. Diverse modellen sier- en
gebruiksaardewerk in verschillende kleuren werden vanaf 1932 tot 1976 vervaardigd
in deze fabriek. De fabriek was vanaf 1932 tot 1936 gevestigd aan de Kielsterstraat.
Daarna werd er een nieuwe fabriek gebouwd aan de Eendrachtsweg.
In de jaren 60 kwam het gebruik van plastic sterk opzetten, reden waarom de
productie van Erica terugliep en in 1976 uiteindelijk haar deuren moest sluiten.

.


Foto: Beeldbank HS. Aardewerkfabriek Erica aan de Eendrachtsweg,
later de v.d. Duyn van Maasdamweg ter hoogte van de van Hogendorpstraat. .
.

000_1031
Foto van de Inpakafdeling bij de ERICA aardewerkfabriek Hoogezand.

 

ERICA Op 9 April 1932 werd in Hoogezand de Ceramiek- en Aardewerkfabriek
ERICA ingeschreven bij de Kamer van Koophandel.
Er waren toen drie firmanten, de gebroeders Geert en Jelte Nijborg en
Fritz Rehfeld. Er werd aan de Kielsterstraat, later Kerkstraat, een
fabriekspand betrokken waarin voorheen de conservenfabriek Erica gehuisvest was,
welke naam door de nieuwe fabrikanten werd overgenomen.
In 1935 werd aan de Eendrachtsweg een nieuwe fabriek gebouwd waar
Paulus Marinus Happel uit Gouda verantwoordelijk was voor de
nieuwe en voor die tijd moderne vormgeving. Met zijn 45 werknemers
was Erica hiermee gelijk ook een geduchte concurrent geworden van de in
Ruischerbrug gevestigde keramiekfabriek ADCO.

.

7531 (1).

000_1170
.Foto: Beeldbank Groningen: Luchtopname van de aardewerkfabriek
Erica, later
Irene aan de Kielsterstraat, later Kerkstraat. 

IRENE Nadat de nieuwe fabriek was betrokken ontstaat er een conflict tussen de
Gebroeders Nijborg en Rehfeld. Op naam van de vrouw van Rehfeld
opent hij in het dan leegstaande fabriekspand aan de Kielsterstraat
onder de naam IRENE een eigen keramiekfabriek. Deze fabriek was vooral
toeleverancier voor de groothandel en voorzag zijn aardewerk niet met eigen
fabriekslogo.  Hierdoor is ook niet duidelijk wat nu Irene aardewerk is..
Vermoeden is dat veel aardewerk onder de handelsnaam WENCO op de markt
kwam. Merendeels ging het hier om een productie die veel weg had van de
producten die ADCO en ERICA op de markt bracht, en waar dan gemakshalve
geen naam op kwam. IRENE was ook leverancier van modern keuken gebruiks-goed
voor het warenhuis van de  Hollandsche Eenheidsprijzen Maatschappij
Amsterdam, kortweg HEMA.
De vele rechtszaken van de Gebroeders Nijborg tegen Rehfeld
duurde tot aan het uitbreken van de oorlog. Rehfeld was naast oprichter en
voormalig mede eigenaar van ERICA vroeg werknemer van ADCO. De moderne
vormgeving van de ADCO en ERICA is naar alle waarschijnlijkheid aan hem toe
te schrijven. IRENE ging in 1954 over in handen van CONFIDO.
Dankzij zijn vrouw die de fabriek op haar naam had was Rehfeld officieel
geen eigenaar.
Bij zijn vertrek bij ERICA was hem namelijk ten strengste verboden hen te
beconcurreren. Naar zeggen van oud medewerkers, was hij altijd wel ergens te
vinden in de IRENE fabriek, druk doende met het draaien en ontwerpen van nieuwe
modellen potten en vazen. De gebroeders Nijborg huurde zelfs spionnen in om
te kunnen bewijzen dat hij hen wel beconcurreerde. Maar misschien waren de
nieuwe ontwerpen van  Rehfeld daarbij dan gelijk een leuke bijvangst. Bij de
overname door CONFIDO was hij 63 jaar. In 1967 is hij in zijn woonplaats
Hoogezand overleden.

■ 10-05-1932, NvhN; Nieuwe inschrijvingen: “Ceramiek- en Aardewerkfabriek „Erica”, Hoogezand, Kielsterstraat 1 A. fabricatie van en handel in aardewerk en ceramiek Venn G en J. Nüburg en F Rehfeld, allen Hoogezand.”
■ 31-07-1935
, NvhN; Opheffingen en wijzigingen: ” Ceramiek- en Aardewerkfabriek „Erica”, Hoogezand Kielsterstraat 1 A. Zaakadres thans: Hoogezand, Eendrachtsweg (ongenummerd). Uitgeschreven; F. Rehfeld.”
■ 19-10-1939, NvhN; Nieuwe inschrijvingen:„ Ceramiek en Aardewerkfabriek „Irene”, Hoogezand, Kielsterstr. 1 A, ceramiek en aardewerkfabriek in den ruimsten zin des woords. Beh. vennoote: Mej. A. M. Buchmeijer Venn. b. w. v. geldschieting: een (Nederlander). Ingebrachte gelden: f 5300.
■ 10-04-1954, NvhN; Publieksverkoop: “Fabriek te Hoogezand verkocht. In ’t hotel Faber te Hoogezand werd ten overstaan van de heer J. L. L. C. Hoogenboom, notaris aldaar, publiek verkocht het fabrieksgebouw, waarin gevestigd de Ceramiek- en Aardewerkfabriek „Irene”, met erf, grond en uitweg naar de Kerkstraat, staande en gelegen te Hoogezand, ten Zuiden van de spoorweg Groningen—Nieuweschans. Koper werd het Makelaarskantoor Lieberom te Sappemeer, in opdracht, voor f 30.500.” (Overgenomen door aardewerkfabriek Confido Harkstede. red.)
■ 30-03-19-67, NvhN; Familiebericht: “Tot ons leedwezen is onverwacht overleden onze vriend en medewerker de heer F. F. REHFELD in de ouderdom van 76 jaar. Harkstede, 29 maart 1967. POTTERIJ „CONFIDO”.

 

Met de opkomst van deze Groninger aardewerk fabrieken en hun moderne
eenvoud in vormen en versieringen was enerzijds een nieuwe markt ontstaan,
anderzijds verdrong het de vaak uitbundige tierlantijn potenbakkerijen. Bij de
beroemde bakkerij Westraven te Utrecht kregen hun meest eenvoudige producten
waaronder hun witte bloempotten veelal als tweede naam (model) ‘Erica’.
Al kunnen deze potten niet echt de concurrentie aan met die van ERICA uit
Hoogezand omdat  ter vergelijking  met een echte Erica deze potten een zeer
vereenvoudigt Utrechts “model Erica” van de ERICA zijn. Los daarvan was
Westraven in haar moderne wat bontere vormen al wel een stap verder.
Een ander zeer eigen model uit de Erica fabriek die veel aftrek vond was de
zogenaamde boomschors bloempot in diverse kleuren van bruin tot groen. Maar
ook dat succes was niet voldoende om de vraag naar plastic potten, met hun nog
fellere kleur en strakkere vorm het hoofd te kunnen bieden, Zo moderne als ze
waren in hun kleur en vorm haalde de moderne tijd haar dan toch in. En dat
plastic potje kon je ook niet zo snel breken.  Was in verhouding ook goedkoper
en makkelijker te produceren. Hiermee verdween een laatste stukje unica productie.
Want in deze meest nog ambachtelijke fabrieken kwam geen pot gelijk
aan de ander de oven uit.. Hierdoor is de ERICA en de ADCO nu wel een
geliefd verzamel object boven dat  plastieken potje, en in verhouding tot het
bontere antiek ook nog wel betaalbaar gebleven..

.img (1)

Martijn Lagerwerf

Advertenties
reacties
  1. Paul Weessies schreef:

    Heb nog mooie puntgave vaarzen van erica op zolder liggen met krantenknipsels uit die tijd

  2. Olav Du Ry schreef:

    Kan iemand mij iets vertellen over de achtergrond van de naam Confido? Kent iemand de naam Roelof Alberts in samenhang met de naam Confido?
    Confido is de wapenspreuk van ons familiewapen. Dit wapen en de spreuk duiken op bij Roelof Alberts.

  3. Lindy Messchendorp schreef:

    Zeer leuke site! Na ons bezoek aan het museum uit nieuwsgierigheid gekeken en, meer dan ooit geleerd over de plaatsen waar ik, en mijn familie, zijn opgegroeid! (en het aardewerk was zeker verrassend, ik hoop er inspiratie uit op te doen)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s