Rijwiel Merken Dr & Fr

Drenrhe

DRENTHE

De eerste vélocipède’s in Drenthe.  Wagenmaker Siepel en smid Hasper. Assen 1869.

NvhN: ‘Toen kort na 1860 de eerste fietsen kwamen, veroorzaakte dat in Drenthe grote opschudding. Dat waren vehikels waarop men zich bliksemsnel voortbewoog.
In Hoogeveen zag men, dat met de eerste vélocipède, een hoog gevaarte met trappers op de as van het voorwiel, in 1863 een rit werd gemaakt langs de Huizen”.

In Assen stond er lange tijd zo’n vehikel in een etalage, maar niemand durfde er zich hier als eerste mee in het openbaar vertonen. Pas op 26 februari 1869 liet ijzerhandelaar Groeneveld, die een winkel had aan De Kolk er een “lopen langs de Vaart”. Toen kregen de Assenaren de smaak te pakken. Vier dagen later leverde wagenmaker Siepel zijn eerste vélocipède af, waarvoor smid Hasper het ijzerwerk had verzorgd. Het was hét gesprek van de dag.’

Assen
Baakman J. Rijwiel fabrikant alteveerst.  (Hermes Rijwielen) 1890-?
* Motorclub ASSEN, Opgericht in 1922: ‘Begin juli van dat jaar plaatsten de heren J. Baakman, H. Dieters en J.A. Kramer een advertentie in de Provinciale Drentsche en Asser Courant. Daarin werd opgeroepen om op zondagavond 21 juli bijeen te komen om te praten over de oprichting van een motorclub. Twintig personen meldden zich die avond aan voor het lidmaatschap. De doelstellingen waren: het verbeteren van de verkeersregelingen, de organisatie van gezelligheidsritten, clubtochten en behendigheidswedstrijden. De heer Kramer werd de eerste voorzitter. De club was de instigator van de TT-races die voor het eerst in 1925 werden gehouden.’



– Brandsma en Boer. Molenstraat 38. Rijwielhandel herstel en verhuurinrichting.
– Franken E.J. Rijwielhandel Markt 10 Assen. 1910-?
– KAMPS G. Singelstraat Assen 1890-?

download (4)

– Klok Rijwielhuis Groningerstr. 266. Rijwielhandel herstel en verhuurinrichting.

– MUSTANG rijwielfabriek Assen. Gebr. de Geeter. 1910-1985.
*Asser Courant 1910 (ingekort) :“BURGEMEESTER en WETHOUDERS der gemeente Assen; Gezien een verzoekschrift van de Gebr. H. P. C. en T. E. DE GEETER, wonende te Assen, waarbij vergunning gevraagd wordt tot het oprichten van eene nikkelfabriek met dynamo van 4 volts en gasmotor van 5 P.K., op een perceel, gelegen aan de Boukengang. De inrichting moet binnen den tijd van zes maanden na dagteekening dezer vergunning voltooid en in werking gebracht zijn. Assen, 2 Augustus 1910.’
*Asser Courant 1917: ‘B. en W. stellen voor aan Gebr. H.P.C. en T.E. de Geeter vrijstelling te verleenen van de verbodsbepaling in art. 1 1e lid, sub 2 der bouwverordening voor het bouwen van een nikkel- en ijsfabriek aan do Paul Krugerstraat, 20 M. buiten de rooilijn.’

 

 

– NOORD NEDERLAND Thedinga G. Markt 17. 1900-?
– Oortwijn  L. Oudestraat 31. Rijwielhandel herstel en verhuurinrichting.
– Ploeg & Zn. Tj. van der. Groningerstraat 72. Rijwielhandel herstel en verhuurinrichting.
– Thedinga G.S. Fongersmagazijn Assen. 1909-?
– TIGELAAR H. Rijwielfabriek. Eerste klas Bondsherstelwerkplaats van elk fabricaat Assen (Arista Hateras) 1910-?

Tigelaar

– Veen B. van Venestraat. Rijwielhandel herstel en verhuurinrichting.
– Vries A. de. Venestraat 85. expl. Stationsrijwielstalling.
– WANDER N.V. Telefoon 291 Collardslaan 7-9. Assen.Ketting en motor rijwielen.
– Watering C. Oosterhoutstraat 94. Rijwielhandel herstel en verhuurinrichting.
Borger
– Belving H. Rijwielhandel en aanverwanten Borger. 1899-?
Coevorden
– Berkum, van J.  Bondsrijwielhersteller. Hoofdagent en alleenverkoop Burgers rijwielen voor de Oosthoek van Drenthe. 1903-?
– CANDIA. Gerrits A. Westersingel 34 Coevorden (Candia) 1927-?
– Koenders. Rijwielen en Motoren Stationsstraat 36 Coevorden. 1926-?
– Hoefsloot N. Sallaudsche straat handel in rijwielen en aanverwante Coevorden. ?-1918
– Rehwinkel. Provinciale Drentsche Courant 1906:  ‘Bij vonnis van de Arrondissements-Rechtbank te Assen, d.d. 27 November 1906, is verklaard in staat van Faillissement’ J. REHWINKEL, Handelaar in Rijwielen te Coevorden.
D
Emmen
– Dekker Willem Rijwielhuis Emmen. 1934-
– THEDINGA H. Rijwielhandelaar Emmen. 1901-
F
G

Havelte
Faken, Jacob,  op een motor voor zijn werkplaats aan de Rijksweg N.Z. 4 te Havelte.1925
15873282_10207644300681404_6284701918845917244_n
Hoogeveen
Baardslag D.J. Rijwielen Hoofdstraat 84.Telef. 116 Hoogeveen.
– Coelingh A. Rijwielen Hoogeveen. 1889-?
– STOTER F.Voor rijwielen en Reparatieinrichting   Alteveerstraat 44 Hoogeveen. ?-1940
I
J
K
L
Meppel
– B en W rijwielfabriek .D. Brandligt en G. van Werven Jr.(broer van Freek en Jan van Werven, Rijwielfabriek Germaan, en van Marinus van Werven, kinderwagen fabriek) (Probatum en De Smid ) 1919-1 september 1935.
* Zwolsche Courant 10-09-1919: ‘Meppel . 10 Sept. Voor de firma Brandligt en Van Werven werd gisteravond aanbesteed het bouwen van een magazijn met werkplaats in den tuin achter hun perceel aan het Zuideinde alhier was laagste inschrijver de heer K. Kambrink alhier met f 12220. aan wien ’t werk is gegund .’ 

B en W Rijwielfabriek Meppel

– 
Rijtuigmaker G. van Werven (foto 1897)

Germaan1897
.
*Bron, Stichting Oud Meppel: ‘Boven in het raam (waardoor aan de onderkant twee werknemers naar de fotograaf kijken) staat: ‘Rijwielen Lantaarns Bellen enz’ met in het midden een soort wapenschild met daarin de afbeelding van een fietser, en daaronder de tekst ‘F. van Werven Gzn, reparaties. Zoon Gerrit richtte met Brandligt de ‘B en W’ rijwielfabriek op, met het fabriekspand in de Catharinastraat en een verkooppunt in het latere pand van garage Moeke aan het Zuideinde. Zoon Marinus tenslotte richtte de kinderwagenfabriek op, die de kinderwagen voor Prinses Beatrix leverde.’

– GERMAAN. van WERVEN Parallelweg Meppel
In 1893 begon Frederik van Werven en zijn broer Jan al met het bouwen en te handelen in rijwielen en onderdelen in de smederij van hun vader. Vanaf 1905 pakte zij de productie groter aan en bouwden beide broers in 1915 zelfs een nieuwe rijwielfabriek aan de Groenmarkt. In 1927 kochten ze de voormalige Rijwielzadelfabriek van Ohmann & Boddendijk aan de Parallelweg er bij . Toen de zaken ook voor deze fabriek slecht gingen in 1963, trad Germaan toe tot de verenigde rijwielfabrieken Phoenix Fongers Germaan (PFG).
De verenigde rijwielfabrieken zijn in 1970 overgenomen door Batavus.

Germaan Meppel

 

– Ohmann & Boddendijk  Metaalwaren en Rijwielzadelfabriek  1915-1927

2267851220_21362f1d39

Zadelfabriek, in 1915 begonnen door H. Boddendijk (smid) en H.J. Ohmann (leerlooier) in een pand in de Kromme Elleboog in Meppel. In 1916 kreeg de fabriek een nieuw onderkomen aan de Parallelweg waar de productie uitgebreid werd met onder meer kettingkasten, bagagedragers en tassen Vervolgens kochten zij uit Duitsland een complete verenfabriek. Andere noodzakelijke machines werden door Boddendijk zelf gemaakt. Tussen 1915 en 1919 werden al meer dan 100.000 zadels geproduceerd en werkte er tegen de 50 werknemers. Na WO I ging het bergafwaarts, doordat Duitse rijwielzadels tegen een lagere prijs werden aangeboden. De firma werd opgeheven in 1927. De fabrieksgebouwen werden verkocht aan rijwielfabriek De Germaan.


– PRIMARIUS Rijwielfabriek. Voorheen De Boer & Ottenhoff NV. Woldstraat Meppel. (Claudius Civilis) 1926-

Nieuw Amsterdam
– POSMA C. Rijwielhandel Nieuw-Amsterdam. 1900-?
Nieuw Buinen
– THIADENS  J.G. Was Rijwielfabrikant te Stadskanaal met een Fabriek in Nieuw Buinen. 1888-1924. (Verhuist in 1924 naar Groningen)
– SUTMAN G. Fabrikant en Handelaar in Rijwielen Nieuwbuinen. 1893-?

sutman
O
P
Q
R
S
T
U

Valthermond
– GASVRAT. Adolf Timmer Zuiderdiep.

NvhN 19-12-1925: “Een nieuwe vinding. . Zooals bovenstaand figuur duidelijk aangeeft, rust het gewicht van den persoon geheel op de achteras, terwijl men bij het rijden voorwaarts trapt in plaats van naar beneden, waardoor het rijwiel beduidend lichter loopt, dan bij het oude systeem. Het rijwiel is genaamd „Gasvrat” d.w.z. gemakkelijk, aangenaam, snel, verbeterd rijwiel, A. T. Dit nieuwste Rijwiel is verkrijgbaar bij H.H. rijwielhandelaren, o.m: Johs Bansberg, Tuinbouwstr. 3, Groningen; T. Bischoff te Hoogezand; J. Bruggema te Veendam; Gebr. Hamster, Zuidbroek; W. Roosien, Stadskanaal; Th. Roelfsema, Slochteren; Uuldriks, Siddeburen; T. Zondag te Vries; P. Deen te Glimmen; R. Haddering, Nieuw-Weerdinge; H. Houivold, Zuidlaren; L. Zuideveld, Roden; G. Nijboer, Norg; J. Keen, N-Amsterdam: K. Koster, Hoogeveen; J. Kats, Holl.veld; 11. Veldhuis, Ged. Venn., Winschoten; F. Mulder, Emmen, J. Majoor, Appingedam; L. Vera Farmsum; H. Hutten, Bentheimerstr., Coevorden; S. Ausma, Drachten; J. Migchels, Friesche Palen; E. Tolman, Beetsterzwaag; K. Hoekstra, Garijp; S. Bergsma, Bergum; B. v. Weemen, Veenwouden; H. Spoelder te Beilen; Groeneveld en Stoelenga, Sneek. In alle plaatsen van Nederland weder verkopers gevraagd. Zich te wenden tot J. G. MULLER. Radebinnensingel 17, Gron.”B

J. G. MULLER en Zn. Was  ook vert. van „Avia” Auto Oliën en Vetten Radebinnensingel 17 Groningen.

NvhN 28-02-1973: Familieberichten. ‘LUTGERTJE BOSMA, sinds 23 september 1959 weduwe van ADOLF TIMMER, in de ouderdom van ruim 95 jaar. Valthermond, 26 februari 1973.’
De vader van Adolf was van beroep ook al (grof)smid. Fokko Timmer geboren in Nieuweschans 13 april 1850, overleden op 3 december 1931 in Vlagtwedde. Was gehuwd met Tijtje Riks uit Oude Pekela. De evenzo Groningse schoonouders van Adolf verhuisde voor 1900 naar Odoorn, Drenthe. Hij huwde Lutgertje op 27 april 1900 te Odoorn waarna zij zich vestigde in Valthermond waar hij in navolging van zijn vader zijn eigen smederij begon.

Van de GASVRAT zijn zover 1000 exemplaren gemaakt. Adolf Timmer was ook de uitvinder van de AT-turfschop en de turfbaggersnijder bestaande uit een lang mes tussen twee brede rollen. Het museum station Kropswolde heeft er een in haar veengereedschap-collectie. De enigste GASVRAT die we kennen was te vinden in het voormalige museum de Barrel en is nu ondergebracht bij het Drents museum in Assen. Adolf was zelf smid en bouwde zijn fietsen dan ook zelf, maar door slechte verkopen bleef de productie beperkt. De bagger- veensnijder is later in productie genomen bij machinefabriek Smoke en Lodder uit Ter Apel.

 

W
X
IJ
Zuidlaren
Dinkla H. Rijtuigmaker rijwielhandel en herstel werkplaats Zuidlaren.

DinklaZuidlaren

– Gankema Boele . Café “Het Roode Hert” annex rijwiel en motorzaak en garage Stationsweg Zuidlaren.

Rijwielhandel Zuidlaren

– KLINKHAMER E. Agent Hermes Rijwielen, Zuidlaren 1901-?

………………………………………………………………………………………………

Friesland
Friesland 

Eerste vélocipède’s in Frieslandh

Nieuws van de Dag 1935 (ingekort): ‘In 1863 Waren de Workumer smeden Andries Deinum en Druk Driebergen er in geslaagd, een nieuw model te construeeren. Den twaalfden februari maakten zij een proefrit naar Bolsward. Daarvan vertelde de „Bolswarder Courant”: Nauwelijks had S. de tolgaarder van het Workumer tolhuis, de rijders in het gezicht gekregen, of hij sloot het hek om eerst een overeenkomst aangaande den tol te treffen.

Een zoon van Driebergen heeft daaromtrent nog het volgende meegedeeld: Eens reden mijn vader en zijn collega A. zóó hard, dat ze hun vaart niet konden stuiten en vlak bij Hindeloopen door het gesloten hek vlogen. Voor straf moesten ze het den volgenden dag weer in bruikbaar staat maken. Zelf heb ik menigmaal als jongen van 5 a 6 jaar een tochtje meegemaakt”. De velocipede der Workumer constructeurs werkte met twee hefboomen.

Anderen volgden deze eerste voorbeelden na. De stukadoor Martens te Leeuwarden, die in 1866 een Michaux-velocipedè uit Parijs had meegebracht, gaf deze aan Burgemeester Eisma van Het Bildt ter leen als merkwaardigheid voor een tentoonstelling . Jan Oreel te Beetgum maakte haar na, met dit verschil, dat het voorwiel van 90 cm vergroot werd tot 100 cm en het achterwiel verkleind van 80 tot 75 cm.  Elke smid of wagenmaker in Friesland, die zoon voertuig onder de ogen kreeg, ging het namaken.’

 

A
Boelenslaan
– RIJWIELFABRIEK VAN DER SLUIS. Boelenswei 32/46 Boelenslaan. (Pointer Rijwielen)

1982(2)

Bolsward
– BCB Willem Lodewijk. Baarda & Co. Voorheen S. Baarda Bolsward. 1907-
Nieuwsblad van Friesland 1907: ‘Rijwiel-reparateur. Voor vast werk terstond gevraagd een bekwaam reparateur, volkomen op de hoogte met FRAME-BOUW. Brieven met opgaaf van religie, leeftijd en verlangd salaris aan S. BAARDA Bolsward.’

download (3)
C
Dokkum
– HERTEKOP  Nederlandsche Rijwielfabriek Heidema J. Dokkum. 1917-
– WD Rijwielen J Wiersma zn. Rijkele Dokkum. (Hertekop) 1915-
– WOUDA M. Bzn. Tel. No. 18 Dokkum.
Drachten 
– BAT Cycle Lodewijk, Willem. Drachten. (Bat) 1931-
Dronrijp
– Zwaeltje rijwielfabriek van de N.V. Werktuigenfabriek Dronrijp. (Zwaeltje) 1905-?
E
Franeker 
– WOUDA J.D. Tel 104 Franeker.
Gorredijk
B.A.M. Mensinga Rijwielfabriek Gorredijk. 1906-?

1906

Heerenveen
– BATAVUS. Opgericht door Andries Gaastra als de Rijwiel- en Motorenfabriek A. Gaastra. Vanaf 1932 als de Batavus NV Rijwiel & Motorenfabriek en Batavus Intercycle B.V. Heerenveen. De merknaam Batavus werd in 1909 gedeponeerd. 1904-1986.
De Phoenix-Fongers-Germaan, PFG, combinatie is in 1970 opgekocht door Batavus.

 


– Phoenix Nikkelfabriek.Harmsen & J.D Nieuwenhuis Heereveen. 1890-1917
*HEERENVEEN, 12 Jnni 1916:‘Uit 28 sollicitanten voor de betrekking van Directeur der N.V. „Phoenix”, nikkelfabriek alhier, is met ingang van 1 Juli benoemd de heer C. W. Kuyper Jr., electro-technicus, sous-chef van de Union fabrieken te Dedemsvaart’ De fabriek is een jaar later ineens stop gezet waarbij al de werknemers werden ontslagen, waarop Batavus de leegstaande fabriek koopt. HEERENVEEN, 9 Nov.1917:‘De stopgezette nikkelfabriek der N.V. „De Phoenix” is aangekocht door den h eer A. Gaastra alhier. Zij zal ingericht worden tot een groote rijwielfabriek. Het personeel kan blijven doorwerken.’ Het laatste bericht hierover is dan op 4 Maart. 1918: ‘De vroegere directeur van de nikkelfabriek „Phoenix,” alhier, de heer C. W. K., is heden uit de voorloopige hechtenis ontslagen.’  Wat daar speelde is niet duidelijk.

De naam “Phoenix” was toen ook al verbonden aan de fietsfabriek van Albert Schootstra in Leeuwarden en had zover, net als dat met de naam “Gruno” de fietsfabriek uit Winschoten het geval was, geen wettelijke bescherming. De Phoenix is zover een fabeldier die telkens uit zijn eigen as opnieuw tot leven komt. Na de overnamen van de Nikkelfabriek door Batavus heeft Gaastra de naam echter niet meer gebruikt.

Nikkelfabriek Phoenix

– ROBIJN, SMARAGT en Cum Laude rijwielen. Van der Meer’s goedkope rijwielwinkel. Tjalke van der Meer Korflaan 602. de Dracht 29. Lindegracht 3-5 Heerenveen.

robijn10

– Wierda & Jager. Vertegenwoordigers ADLER rijwielen Heereveen.

I
Joure
– BANKA Boersma Wiebe. Joure. 1933-?
– R & A. SCHOOTSTRA ( Rients en Albert) Joure. Zie ook PHOENIX (R.A.S.) 1904-

– SPANNINGA metaalsmederij. Geert Knolweg (fietsverlichting later ook bromfiets verzekeringsplaatjes) * 1982: ‘De firma Spanninga Metaal uit het Friese Joure vestigde in Keulen de aandacht op het door deze fabriek ontworpen safestop verlichtingssysteem, dat blijft ‘ branden als de fiets stilstaat.’

Spanninga1938

Spanninga 1938

K
Leeuwarden

ARGELO Rijwielmagazijn de Schrans.c92. Rijwielfabriek van S.
M. Argelo Leeuwarden. (S.M.A.) 1892-1924

Het huidige pand Schrans 24 is in 1903 gebouwd door aannemer P.Feddema als Rijwielfabriek voor de heer S.M.Argelo. Vrijwel alle advertenties van Argelo vermelden het bedrijf als “inrichting voor het repareren van Rijwielen en Motor-rijwielen”. Hij verkocht o.a. fietsen van het merk “S.M.A.”, dus het was inder-daad een fietsenfabriek, maar men kon tevens moffelen en vernikkelen, in 1894 werd het vernikkelen gedaan door “eene Fabriek van naam”. Of deze werkzaamheden na de nieuwbouw nog uitbesteed werden, of dat men het zelf deed is (nog) niet bekend. Het bedrijf is in 1924 opgeheven, waarna S.M.Argelo met zijn gezin naar Hilversum verhuisde.


– Beintema & Koopmans St. Jacobsstraat 4 Leeuwarden 1900-?

Koopmans Leeuwarden rijwielen.

– HONING L.J. Heemstrastaat 27. Voor moffelen en vernikkelen.
– 
JAGER & WIERDA. Rijwielen en motor-rijwiel. Leeuwarden.
– JUNGLE.  Kl. Kerkstraat 23 Leeuwarden. 1924-
– KATWIJK. Drielsma en Zonen Leeuwarden. (Katwijk) 1929-
– KESWEN. Handelsonderneming Leeuwarden. (Keswen) 1948-
– NAUTA & Co. Rijwielen Wolvesteeg C2. (Lion) later ook (RAMI) (Rijwiel-Automobiel-Motor-Import).1899-?

3398908347_9c680edc1b_b

– Parel van Leeuwarden. (P.V.L.) Staat ook voor Pruis Voorstreek Leeuwarden. Grossiersmerk.


– PHOENIX Rijwielfabriek. Oprichter Albert Schootstra (1879 – 1953) Baljeestraat. Zuidergrachtswal. (Phoenix Iduna Mentor Vortus en Galvano)(P.F.G)
phoenixfiets

Na de samenwerking met zijn broer in Joure begon A. Schootstra in 1914 aan de Baljeestraat in Leeuwarden, daarna kocht hij de orgelfabriek van Van Dam aan de Zuidergrachtswal waar hij onder de naam Phoenix bleef tot 1961. In 1961 ging Fongers en Phoenix samen verder en in 1963 trad ook het Meppeler bedrijf Germaan tot deze nieuwe combinatie toe; vanaf dat moment heette het bedrijf P.F.G.: Phoenix Fongers Germaan. In 1970 is P.F.G. dan opgekocht door Batavus. Het pand aan de Zuidergrachtwal staat er nog en heet nu ‘De Sterke Vogel’, een verwijzing naar de voormalige rijwielfabriek.

 

– POSTMA Titus. Leeuwarden Rijwielen en Gros. 1880-?

– RIMET Schoolstra R. Fonteinstraat 9 Leeuwarden. (Rimet) 1947-?
– STEIN Rijwielfabriek Burmaniastraat 5 Leeuwarden.(Stein)
M
N
O
P
Q
R

Scherpenzeel
-PUNTER H. Magazijn van rijwielen en naaimachines Scherpenzeel. 1906-?

 download (1)

Sneek
– 
HET PANTSER Chroom en Nikkelfabriek.  Firma Batstra en Fritsma Zwarteweg 2.
Surhuisterveen

– RIVEL. Oprichter Haije van der Velde 1930. Vanaf 1948 als de firma Riemersma & Van Der Velde.

1988

T
U
V
W
X
IJ
Z

.
.

Advertenties